Krimp op modellen bij het maken van rubbermatrijzen
Bij het maken van moedermodellen is het noodzakelijk te weten hoeveel
de krimp op het model zal zijn na het gieten van het model.
De gebruikte matrijsrubbers bij Nova Casting zijn siliconenrubbers van
een hoge kwaliteit.
Afhankelijk van de toepassing kan gekozen worden voor een
gevulkaniseerde of een niet gevulkaniseerde matrijs.
De gevulkaniseerde matrijs is een productiematrijs met een zeer lange
levensduur en een hoge resolutie kijkend naar detailweergave in het
gespoten wasmodel.
De krimp op dit materiaal is ongeveer 3 - 4 %
Losmiddelen zijn nauwelijks nodig, ook niet als de matrijs ouder
wordt. Dit in tegenstelling tot de oude natuurrubber matrijzen die,
vooral wanneer het vulkaniseren niet optimaal gebeurd is, moeilijker
gaan lossen bij het verouderen.
De ongevulkaniseerde matrijs wordt toegepast wanneer het model de
temperatuur en de druk bij het vulkaniseren niet toelaat. Hierbij moet
gedacht worden aan bijvoorbeeld was, hout, papier, textiel, glas,
plastics enz.
Een andere reden voor toepassing kan zijn dat minimale krimp wordt
verlangd. De krimp is bij dit materiaal verwaarloosbaar.
De matrijs is echter veel minder sterk dan de productiematrijs en
wordt meestal alleen toegepast bij de vervaardiging van een enkele
kopie of een tussenmodel.
Ook op de wasmodellen en de gietlegering moet met enige krimp rekening
gehouden worden.
Als laatste moet het gietstuk nog afgewerkt en gepolijst worden
hetgeen ook nog materiaalverlies met zich meebrengt.
Het verliespercentage bij de afwerking is afhankelijk van het soort
werkstuk en zal door de maker beoordeeld moeten worden. Ook verschil
in afwerken tussen de verschillende goudsmeden levert andere
uitkomsten op.
Als totaal wordt meestal met een verlies van 5 - 6 % gerekend van
moedermodel tot eindproduct.
Bij het maken van een moedermodel van bijvoorbeeld een ring moet met
twee factoren rekening worden gehouden: de ringmaat wordt groter bij
de afwerking, terwijl de buitenmaten afnemen!
Bij het maken van moedermodellen voor bi-colour sieraden moet, vooral
wanneer gebruik gemaakt wordt van paspennen en dergelijke, rekening
gehouden worden met de verschillende krimp van de toe te passen
legeringen voor de verschillende onderdelen die later gemonteerd
moeten worden.
Hiermee kan in de ontwerpfase al rekening gehouden worden.
Het maken van een goede matrijs waarbij de scheidingsnaden op de
juiste plaats zitten, (dus een goed gesneden matrijs) draagt in
belangrijke mate bij tot een goede passing en weinig verlies op het
eindproduct.
De relatief kleine meerprijs van een vakkundig gemaakte matrijs
verdient zicht zeer snel terug in arbeid en materiaalkosten.
